Met liefde aanbevolen: Deze blogpost kan affiliate links bevatten. Als je via een van deze links iets koopt, ontvangen wij een kleine commissie – zonder extra kosten voor jou.


Praktische informatie over de Xôxô-vallei wandeling
Hieronder vind je de belangrijkste praktische informatie over de wandeling door de Xôxô-vallei in één overzicht.
| Afstand | 6km |
| Duur | 3 – 4 uur |
| Moeilijkheid | Gemiddeld tot zwaar |
| Hoogtemeters | ± 500m stijgen / 500m dalen |
| Startpunt | Quinta da Melicia (net hiernaast via trap omhoog) |
| Eindpunt | Quinta da Melicia |
| Route | Circular hike |
| Bewegwijzering | Beperkt – grotendeels logisch pad maar niet officieel gemarkeerd |
| Faciliteiten | Beperkt |
| Beste periode | November – juni |
| Gids nodig? | Nee |
| Conditie wandelpad | Overwegend goed, maar met smalle en technische stukken |
Wat deze wandeling bijzonder maakt
De Xôxô-vallei is een van de groenste plekken op Santo Antão. Het contrast met de drogere kustroute van Ponta do Sol naar Cruzinha is groot: hier loop je tussen rijstterrassen, suikerrietvelden, kleine dorpjes en dichtbegroeide hellingen vol bananenplanten, papaja’s en andere gewassen.
Het pad wordt nog steeds dagelijks gebruikt door de lokale bevolking om zich tussen de kleine dorpen in de vallei te verplaatsen. Onderweg kom je regelmatig families tegen die werken op de terrassen. Het suikerriet dat je onderweg ziet groeien wordt nog steeds gebruikt voor de lokale rum productie (grogue) op het eiland.
Langs de route lopen irrigatiekanalen die het water door de vallei verdelen, door deze kanalen is deze vallei het hele jaar door groen. Op sommige stukken loop je over de kanalen heen, terwijl je op andere delen over smalle terrassen en oude paden loopt. Ondertussen heb je vrijwel constant zicht op de opvallende puntrots midden in de vallei.
De waterval bij Cachoeira de Vinha is een mooie stop onderweg. Hier kun je even afkoelen en zelfs een korte duik nemen. Hoger op de route kom je langs Relax Montanha, waar je bij Antonio kunt stoppen voor verse papaja met zelfgemaakte suikerrietstroop en een glas grogue.
De route: Xôxô-vallei wandeling stap voor stap
Quinta da Melicia → Cachoeira de Vinha
± 1 uur | ± 1,5 – 2 km
De route begint direct achter Quinta da Melicia met een trap omhoog, dit staat niet aangegeven met een bord. Dit is de precieze locatie op Google Maps. Vanaf hier start meteen de klim omhoog en stijgt vrij constant richting het eerste deel van de vallei.
Eenmaal boven loop je links richting het dorpje en steek je erdoorheen. Daarna sla je rechtsaf en volg je het pad verder de vallei in. Je loopt hier deels over een irrigatiekanaal. Hier vind je de locatie van het dorpje op Google Maps >
De waterval bij Cachoeira de Vinha heeft twee duidelijke niveaus. Eerst kom je langs een waterpoel in het beekje dat van de waterval afkomt. Hier loop je een stukje over het stromende water heen voordat een nieuwe klim omhoog begint. Tip: indien de begroeiing het toelaat is het leuk om hier even rechts af te slaan door de jungle heen om bij het eerste niveau te kijken.
Vanaf daar begint het steilere deel richting de hoofdwaterval. Je volgt een trap omhoog en loopt daarna over irrigatiekanalen tegen de rotswand aan. Dit stuk is erg smal en deels afgebakend met eenvoudige kabels langs het pad. Houdt er rekening mee dat je op sommige plekken moet bukken, zijwaarts moet verplaatsen of onder lage rotsen moet bewegen om bij de waterval te komen.
Bovenaan bereik je de waterval van Cachoeira de Vinha met de grootste waterpoel, waar je even kunt afkoelen.
Cachoeira de Vinha → Relax Montanha
± 1 uur | ± 1,5 – 2 km
Vanaf de waterval volg je dezelfde route terug via de irrigatiekanalen richting het hoofdpad. Hier ga je niet links terug naar waar je vandaan kwam, maar rechts om de berg heen. Daarna blijft het pad gestaag klimmen richting het hoogste punt van de wandeling: Relax Montanha.
Als je de logische route volgt (gewoon het looppad volgen), kom je onderweg een flyer tegen die de afslag naar rechts naar Relax Montanha aangeeft. Dit ligt ongeveer vijf minuten van het hoofdpad af.
Bij Relax Montanha kun je bij Antonio stoppen voor een verse papaja en iets te drinken.
Relax Montanha → Quinta da Melicia
± 1 uur | ± 3 km
Vanaf Relax Montanha keer je via hetzelfde punt terug naar de hoofdroute waar je de flyer hebt gezien en begin je aan de afdaling de vallei in. Ook hier ga je niet terug naar het pad waar je vandaan kwam, maar sla je rechtsaf richting een dorpje. Het pad loopt langs Casa Xôxô en volgt daarna de daling naar beneden richting het startpunt.
Ook dit deel blijft afwisselend met korte stukken op en neer, maar wordt geleidelijk minder zwaar. Vanaf Casa Xôxô vlakt de route verder af en volgt er een eenvoudiger stuk langs de autoweg terug richting Quinta da Melicia. Bij Quinta da Melicia kun je de wandeling afsluiten met iets te eten of drinken.
Hoe zwaar is deze wandeling door de Xôxô-vallei?
Met 3 tot 4 uur is deze wandeling door de Xôxô-vallei een van de kortere routes op Santo Antão. Toch is de route fysiek zwaar door het constante stijgen en dalen en het gebrek aan echt vlakke stukken.
Je hoeft tijdens de wandeling niet te klimmen of klauteren, maar delen van het pad zijn wel smal en lastig begaanbaar. Vooral langs de irrigatiekanalen tegen de rotswand loop je soms over smalle randen met een kabel als enige afbakening. Op sommige stukken moet je bukken of dicht langs de wand lopen om verder te komen. Dit is alleen richting de waterval, wat een paar honderd meter van de route is.
Het is dus geen hele technische hike, maar ook zeker geen ontspannen valleiwandeling.

Praktische tips voor de Xôxô-vallei wandeling
- Begin vroeg: De vallei warmt snel op en er is weinig schaduw. Door vroeg te vertrekken vermijd je de heetste uren van de dag.
- Neem voldoende water mee: Onderweg zijn geen vaste voorzieningen. Alleen bij Relax Montanha kun je iets drinken. Neem dus genoeg water mee voor de hele wandeling.
- Neem voldoende zonnebrand mee: Grote delen van de route liggen open in de zon.
- Draag goede wandelschoenen: Het pad bestaat uit trappen, stenen en smalle stukken langs irrigatiekanalen. Stevige wandelschoenen of trailschoenen komen zeker van pas.
- Neem contant geld mee: Bij Relax Montanha kun je iets kopen bij Antonio, maar pinnen kan niet.
- Download een offline kaart: Het overgrote deel van de route is logisch, maar mobiel bereik is hier bijna niet. Een offline kaart via Maps.me is handig als back-up.
- Regel vervoer vooraf: De wandeling eindigt op dezelfde plek als waar je start. Het is handig om van tevoren een tijd af te spreken met een driver als je vanaf daar terug wilt naar je accommodatie. Anders kunnen de mensen bij Quinta da Melicia ook helpen met vervoer. In het hoogseizoen zijn er ook alugueres in de buurt, maar daar kun je niet altijd vanuit gaan.